Οι influencers που κάνουν τους δημοσιογράφους και οι δημοσιογράφοι που κάνουν τους influencers

 Κατά τη δεκαετία του '90 ως νέοι δημοσιογράφοι, είχαμε τον μεγάλο στόχο να δουλέψουμε σε ένα φάιναλ φορ, σε μια μεγάλη διοργάνωση προκειμένου να παράξουμε ειδήσεις, θεματολογία και ιστορίες που θα προσέλκυαν τον αναγνώστη και θα μετατρέπονταν σε πλούσια ύλη για αφιερώματα στο μέλλον.

Ξεκάθαρη φωτογραφία του σήμερα... Δεν έχει σημασία το πρόσωπο που θέλεις να πάρεις τη συνέντευξη όσο το να βγάλεις σέλφι με εκείνο το πρόσωπο που αποτελεί το επίκεντρο της είδησης

"Εσύ μιλάς για τον περασμένο αιώνα" θα μου πείτε. Καλά τα λέτε, με την υποσημείωση ότι η έννοια "δημοσιογράφος" και η χρήση των λέξεων "ρεπορτάζ, είδηση" ακόμα υπάρχει. 

Απλώς υπάρχει...

Δεν εφαρμόζεται. Δεν αποτυπώνεται. Δεν φαίνεται! 

Προ ημερών είχα εκθέσει κάποιες σκέψεις σχετικά με το απόλυτο μπέρδεμα που υπάρχει μεταξύ δημοσιογραφίας και marketing όπως και ρεπορτάζ- δημιουργίας περιεχομένου. Μπορείτε να το διαβάσετε, αν θέλετε, με ένα κλικ ΕΔΩ.

Με αφορμή το Final 4 της Ευρωλίγκας που διεξάγεται στην Αθήνα κι έχοντας (εξιδανικεύσει και όχι άδικα) στο μυαλό μου τον δικό μας τρόπο δουλειάς, τότε στον... 20ο αιώνα και στις αρχές του 21ου, μπορώ να πω ότι με πιάνει βαθιά θλίψη.

Πολύ ωραία είναι τα βίντεο (τα περισσότερα αν όχι όλα σέλφι και αυτοαναφορικά) έτσι για να τα βλέπεις με το γοργό πέρασμα του δακτύλου σου, αλλά είναι ακριβώς αυτό το fast food που σου σερβίρουν! 

Λυπάμαι που θα το πω αλλά οι περισσότερες ιστορίες από τα φάιναλ φορ, η παραγωγή ιστοριών (προσωπικών και μη), ειδήσεων, η καταγραφή στιγμών είναι σκονισμένα αρχεία στο μπαούλο του μπάσκετ. Και "χάνονται" στα βάθη του χρόνου.

Τι σας έχει μείνει από τα τελευταία χρόνια; Πείτε μου, αλήθεια, μια ανθρώπινη ιστορία! Πείτε μου κάτι που έχουν γράψει οι εκατοντάδες (αριθμός ρεκόρ) δημοσιογράφων που τρέχουν στα φάιναλ φορ.

Κι εμείς τρέχαμε... Πως;

Τρέχαμε με ένα μπλοκάκι και ένα στιλό σαν τα... γκαρσόνια για να καταγράψουμε τα πάντα: Στιγμές, δηλώσεις, συνεντεύξεις, ειδήσεις.

Μπορούσαμε να γράψουμε μια... εφημερίδα μόνοι μας και τσακωνόμασταν γιατί θέλαμε περισσότερο χώρο! 

Και φανταστείτε πόσο δύσκολότερο ήταν να αποτυπώσεις όλα αυτά χωρίς να έχεις τη δυνατότητα της τεχνολογίας, δηλαδή της χρήσης του βίντεο! 

Κάτι που κάνεις πλέον με το τηλέφωνό σου.

Μισό λεπτό: Να γράψουμε, έτσι; Φοβάμαι ότι δύσκολα μπορεί κάποιος σήμερα να γράψει (καλά και όχι "σανσκριτικά") δύο παραγράφους.

Μα δεν βλέπω κανέναν να γράφει... Παρότι το διαδίκτυο δεν περιορίζει, όπως η εφημερίδα, αλλά είναι αχανές.

Και ξαφνικά, influencers συστήνονται ως δημοσιογράφοι, ακριβώς επειδή στέκονται (λόγω εμφάνισης και followers) μπροστά σε μια κάμερα για να πουν ένα κείμενο που προφανώς τους έγραψαν άλλοι...

Και ταυτόχρονα, δημοσιογράφοι λειτουργούν σαν influencers, χωρίς παραγωγή ειδήσεων, χωρίς δίψα για ρεπορτάζ, παρά μόνο για δημόσιες σχέσεις που δεν θα αποφέρουν κάτι... αποκλειστικό αλλά μια σέλφι για να μαζέψουν likes! 

Η αυτοαναφορικότητα έχει ξεπεράσει κάθε έννοια δημοσιογραφικής λειτουργίας, η αυτοπροβολή έχει γίνει καθημερινή συνήθεια και πιστεύουν όλοι ότι... έτσι είναι η δημοσιογραφία και ένα βίντεο με έναν παίκτη που σουτάρει στην προπόνηση παρουσιάζεται ως είδηση και ρεπορτάζ.

Τώρα, αν το ότι ένας μπασκετμπολίστας κάνει σουτ στην προπόνηση θεωρείται ρεπορτάζ, τότε πρέπει να πάρουμε τα βουνά. Ρεπορτάζ θα ήταν αν την ώρα της προπόνησης εκείνος μαγείρευε.

Πέρυσι, με την διοργάνωση στο Άμπου Ντάμπι είχα... ανατριχιάσει που την επομένη της ήττας των ελληνικών ομάδων στα ημιτελικά, οι (πολλοί) Έλληνες απεσταλμένοι των ΜΜΕ πόσταραν φωτογραφίες με καμήλες, με τζαμιά, με ερήμους και η ροή στις ιστοσελίδες ήταν οι αναρτήσεις των συζύγων των παικτών.

Ούτε λέξη για ρεπορτάζ, ούτε γραμμή για απολογισμό, ούτε σταγόνα ανάλυσης.

(Που και η ανάλυση έχει γίνει "μονοπώλιο" των στοιχηματικών με περιεχόμενο αμφιβόλου ποιότητας και σίγουρα με απουσία δεοντολογίας και σεβασμού σε αυτό που ονομάζεται δημοσιογραφία).

Το μπέρδεμα έχει παρασύρει και την δημοσιογραφία σε επικίνδυνους δρόμους, χωρίς διαχωρισμό της είδησης από το περιεχόμενο, της ενημέρωσης από το marketing, της γνώμης από την ακατάσχετη φλυαρία, της δεοντολογίας από το κουτσομπολιό, του σεβασμού από την ασυδοσία.

Ο ναρκισσισμός και η αυτοαναφορικότητα είναι στοιχεία που δεν συνάδουν με το ρόλο του δημοσιογράφου και την αξία της ενημέρωσης.

Και σε τέτοιο βαθμό που τα εγωκεντρικά κείμενα (που επίσης μου προκαλούσαν αηδία) των "παλιών" για τα... πόσα φάιναλ φορ έχουν παρακολουθήσει, να μοιάζουν με παιδικά και αθώα ποιήματα της Α' Δημοτικού!